TOPIK II · 3-DARAJA
-(느)ㄴ다고 하다
Kimningdir aytgan gapini o‘z so‘zlaringiz bilan yetkazish uchun ishlatiladi, xuddi «u … deb aytdi» kabi.
인용·전달Ko‘chirma va xabarHan: 바쁘다 sifat, shuning uchun unga oddiy -다고 qo‘shiladi; ㄴ/는 faqat feʼllarga qo‘shiladi.
Misollar
민수 씨가 내일 회의에 못 온다고 했어요.Minsu ertangi yig‘ilishga kela olmasligini aytdi.
친구가 그 영화가 정말 재미있다고 했어요.Do‘stim o‘sha film juda qiziqarli ekanini aytdi.
언니가 어제 그 책을 다 읽었다고 했어요.Opam kecha o‘sha kitobni o‘qib tugatganini aytdi.
일기예보에서 주말에 비가 많이 온다고 했어요.Ob-havo maʼlumotida dam olish kunlari kuchli yomg‘ir yog‘ishi aytildi.
Adashtirmang
-(느)ㄴ다고 하다vs-냐고 하다/묻다-냐고 darak gap emas, so‘roq gap yetkazilganda ishlatiladi: 친구가 언제 오냐고 물었어요.
-(느)ㄴ다고 하다vs-(으)라고 하다-(으)라고 buyruq yoki iltimos yetkazilganda ishlatiladi: 의사가 푹 쉬라고 했어요.-(느)ㄴ다고 하다vs"..."라고 하다 (direct quotation)Ko‘chirma gap aniq so‘zlarni qo‘shtirnoqda takrorlaydi, o‘zlashtirma -다고 esa ularni o‘z gapingizga aylantiradi: 민수 씨가 "배고파요."라고 했어요 va 민수 씨가 배고프다고 했어요.
Qanday yasaladi
V+(느)ㄴ다고 하다
A+다고 하다 (past: V/A + 았/었다고 하다)
먹다 → 먹는다고 해요, 가다 → 간다고 해요, 바쁘다 → 바쁘다고 해요
- -는다고 undosh bilan tugagan feʼl o‘zagiga, -ㄴ다고 unli yoki ㄹ bilan tugagan feʼl o‘zagiga qo‘shiladi (만들다 → 만든다고). Sifatlarga ㄴ/는 siz oddiy -다고 qo‘shiladi, 있다/없다 esa odatda 있다고/없다고 shaklida bo‘ladi.
- Zamon iqtibos ichida ifodalanadi: o‘tgan zamon -았/었다고, kelasi zamon -(으)ㄹ 거라고 yoki -겠다고. 하다 ning zamoni esa gap qachon aytilganini bildiradi.
- Bu shakl faqat darak gaplarni yetkazadi. So‘roq, buyruq va taklif uchun -냐고, -(으)라고 va -자고 kerak.
- Og‘zaki nutqda -다고 해요 ko‘pincha -대요 ga qisqaradi (간다고 해요 → 간대요).
Klassik xato
Noto‘g‘ri: 친구가 오늘 바쁜다고 했어요.
To‘g‘ri: 친구가 오늘 바쁘다고 했어요.
바쁘다 sifat, shuning uchun unga oddiy -다고 qo‘shiladi; ㄴ/는 faqat feʼllarga qo‘shiladi.
-(느)ㄴ다고 하다 qolipini haqiqiy TOPIK savollarida mashq qiling
Hannim imtihon sanangizgacha har kunni rejalaydi: shu qolip bo‘yicha savollar, takrorlash, to‘liq sinov imtihonlari va yozishni baholash. 7 kun bepul, karta kerak emas.
7 kun bepul boshlash3-daraja grammatikasidan yana
Barcha TOPIK grammatikasi- -(이)라고 (직접 인용)Aynan aytilgan yoki yozilgan so‘zlardan (ko‘chirma gapdan) keyin qo‘yiladigan yuklama; undan keyin 하다, 말하다, 묻다, 쓰다 kabi feʼl keladi.
- -(으)냐고 하다Birovning bergan savolini o‘z so‘zingiz bilan yetkazish uchun ishlatiladi: «X … -mi, nima, qayerda deb so‘radi».
- -(으)라고 하다-(으)라고 하다 kimdir boshqa odamga biror ishni qilishni buyurganini yoki so‘raganini o‘zgalar gapi sifatida yetkazish uchun ishlatiladi.
- -(느)ㄴ대요-(느)ㄴ대요 — «-(느)ㄴ다고 해요» ning qisqa og‘zaki shakli: «aytishlaricha…, eshitishimcha…».
- -자고 하다-자고 하다 kimdir "keling, birga …ylik" deb taklif qilganini, yaʼni so‘zlovchi tinglovchi bilan birga qilmoqchi bo‘lgan ishni bilvosita yetkazadi.
- -(으)ㅁ-(으)ㅁ feʼl yoki sifatni otga aylantiradi; eslatma, eʼlon va yozuvlarda ishlatiladi.
- -(으)며-(으)며 — rasmiy yozma «va» (sanash) yoki «… -arkan» (bir vaqtda ikki harakat).
- -(이)야-(이)야 mavzuni o‘z-o‘zidan maʼlum yoki yagona sifatida taʼkidlaydi: «N-ku, albatta…».
- -(으)ㄹ 겸-(으)ㄹ 겸 bitta harakatning bir necha maqsadidan birini bildiradi: «… uchun ham, … uchun ham».
