TOPIK II · 3-DARAJA
-자고 하다
-자고 하다 kimdir "keling, birga …ylik" deb taklif qilganini, yaʼni so‘zlovchi tinglovchi bilan birga qilmoqchi bo‘lgan ishni bilvosita yetkazadi.
인용·전달Ko‘chirma va xabarHan: Inkor taklif -지 말다 bilan yasaladi, shuning uchun "…maylik" maʼnosi -지 말자고 하다 orqali beriladi; 안 taklif shakli -자 ni inkor qila olmaydi.
Misollar
비가 많이 와서 남자 친구가 오늘은 나가지 말자고 했어요.Kuchli yomg‘ir yog‘gani uchun yigitim bugun tashqariga chiqmaslikni taklif qildi.
동료가 회의를 다음 주로 미루자고 해서 일정을 바꿨어요.Hamkasbim yig‘ilishni keyingi haftaga qoldirishni taklif qilgani uchun jadvalni o‘zgartirdim.
친구가 주말에 같이 영화를 보자고 했어요.Do‘stim dam olish kunlari birga kino ko‘rishni taklif qildi.
엄마가 오늘은 밖에서 저녁을 먹자고 하셨어요.Oyim bugun kechki ovqatni tashqarida yeyishni taklif qildilar.
Adashtirmang
-자고 하다vs-(으)라고 하다-(으)라고 하다 faqat tinglovchiga qaratilgan buyruqni, -자고 하다 esa so‘zlovchini ham o‘z ichiga olgan taklifni yetkazadi: 선생님이 숙제를 하라고 했어요 vs 친구가 같이 숙제를 하자고 했어요.-자고 하다vs-(느)냐고 하다/묻다-(느)냐고 taklifni emas, savolni yetkazadi: 친구가 같이 갈 거냐고 물었어요 (borasanmi, deb so‘radi) vs 친구가 같이 가자고 했어요 (birga borishni taklif qildi).
Qanday yasaladi
V+자고 하다 (negative: V + 지 말자고 하다)
가다 → 가자고 했어요; 가다 → 가지 말자고 했어요
- Harakat feʼllariga qo‘shiladi. Sifatlar va 이다 -자고 bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlatilmaydi: 조용하자고 noto‘g‘ri, shuning uchun feʼl shakli 조용히 하자고 ishlatiladi.
- Inkor taklif uchun 안 + V-자고 emas, -지 말자고 하다 ishlatiladi.
- Zamon va hurmat shakli -자고 oldidagi feʼlga emas, 하다 ga qo‘shiladi: 가자고 했어요 / 가자고 하셨어요, lekin 갔자고 emas.
- So‘zlashuv nutqida -자고 해요 ko‘pincha -재요 ga, -자고 했어요 esa -쟀어요 ga qisqaradi.
Klassik xato
Noto‘g‘ri: 친구가 오늘은 술을 안 마시자고 했어요.
To‘g‘ri: 친구가 오늘은 술을 마시지 말자고 했어요.
Inkor taklif -지 말다 bilan yasaladi, shuning uchun "…maylik" maʼnosi -지 말자고 하다 orqali beriladi; 안 taklif shakli -자 ni inkor qila olmaydi.
-자고 하다 qolipini haqiqiy TOPIK savollarida mashq qiling
Hannim imtihon sanangizgacha har kunni rejalaydi: shu qolip bo‘yicha savollar, takrorlash, to‘liq sinov imtihonlari va yozishni baholash. 7 kun bepul, karta kerak emas.
7 kun bepul boshlash3-daraja grammatikasidan yana
Barcha TOPIK grammatikasi- -(이)라고 (직접 인용)Aynan aytilgan yoki yozilgan so‘zlardan (ko‘chirma gapdan) keyin qo‘yiladigan yuklama; undan keyin 하다, 말하다, 묻다, 쓰다 kabi feʼl keladi.
- -(으)냐고 하다Birovning bergan savolini o‘z so‘zingiz bilan yetkazish uchun ishlatiladi: «X … -mi, nima, qayerda deb so‘radi».
- -(으)라고 하다-(으)라고 하다 kimdir boshqa odamga biror ishni qilishni buyurganini yoki so‘raganini o‘zgalar gapi sifatida yetkazish uchun ishlatiladi.
- -(느)ㄴ대요-(느)ㄴ대요 — «-(느)ㄴ다고 해요» ning qisqa og‘zaki shakli: «aytishlaricha…, eshitishimcha…».
- -(느)ㄴ다고 하다Kimningdir aytgan gapini o‘z so‘zlaringiz bilan yetkazish uchun ishlatiladi, xuddi «u … deb aytdi» kabi.
- -(으)ㅁ-(으)ㅁ feʼl yoki sifatni otga aylantiradi; eslatma, eʼlon va yozuvlarda ishlatiladi.
- -(으)며-(으)며 — rasmiy yozma «va» (sanash) yoki «… -arkan» (bir vaqtda ikki harakat).
- -(이)야-(이)야 mavzuni o‘z-o‘zidan maʼlum yoki yagona sifatida taʼkidlaydi: «N-ku, albatta…».
- -(으)ㄹ 겸-(으)ㄹ 겸 bitta harakatning bir necha maqsadidan birini bildiradi: «… uchun ham, … uchun ham».
