7 kun bepul boshlash
TOPIK I · 2-DARAJA

-아야/어야 되다(하다)

Biror ishni qilish shart yoki zarur ekanini bildiradi: «-ishi kerak», «majbur».

능력·허락·의무Qila olish, ruxsat, majburiyat

Han: 안 가야 돼요 «bormasligim kerak» degani. «Borishim shart emas» deyish uchun 안 -아도 되다 ishlatiladi.

Misollar

내일 아침 일찍 일어나야 돼요.Ertaga ertalab erta turishim kerak.
수업 전에 숙제를 끝내야 해요.Darsdan oldin uy vazifasini tugatishim kerak.
감기에 걸려서 약을 먹어야 해요.Shamollab qolganim uchun dori ichishim kerak.
어제는 회의가 있어서 늦게까지 일해야 했어요.Kecha majlis bo‘lgani uchun kechgacha ishlashimga to‘g‘ri keldi.

Adashtirmang

-아야/어야 되다(하다)vs-아도/어도 되다-아도 되다 ruxsatni, 안 bilan esa «shart emas»ni bildiradi; -아야 되다 esa majburiyatni. 내일은 안 와도 돼요 (Ertaga kelishingiz shart emas).-아야/어야 되다(하다)vs-(으)면 안 되다-(으)면 안 되다 harakatni taqiqlaydi («mumkin emas»); -아야 되다 esa uni talab qiladi («kerak»). 여기에서 사진을 찍으면 안 돼요 (Bu yerda suratga olish mumkin emas).
-아야/어야 되다(하다)vs-아야겠다/어야겠다-아야겠다 so‘zlovchining shu onda qabul qilgan qarorini bildiradi («…sam bo‘ladi»); -아야 되다 esa shunchaki majburiyatni aytadi. 피곤해서 오늘은 일찍 자야겠어요 (Charchadim, bugun ertaroq yotsam bo‘ladi).

Qanday yasaladi

V/A+아야/어야 되다(하다)

가다 → 가야 돼요 / 가야 해요, 먹다 → 먹어야 해요, 공부하다 → 공부해야 돼요

  1. ㅏ yoki ㅗ li o‘zakdan keyin 아야, boshqa o‘zaklardan keyin 어야 qo‘shiladi, 하다 esa 해야 bo‘ladi. Bu yerda 되다 va 하다 bir xil maʼnoda, lekin 되다 so‘zlashuvga xosroq. Hurmat shakli 되요 emas, 돼요 deb yoziladi.
  2. O‘tgan zamondagi majburiyat uchun o‘tgan zamon oxirgi feʼlga qo‘shiladi: 가야 했어요 — «borishimga to‘g‘ri keldi». 갔어야 했어요 esa «borishim kerak edi (lekin bormadim)» degan afsusni bildiradi.
  3. «Shart emas» deyish uchun 안 -아도 되다 yoki -지 않아도 되다 ishlatiladi. 안 -아야 되다 esa «qilmaslik kerak» degan butunlay boshqa maʼnoni beradi.

Klassik xato

Noto‘g‘ri: 내일은 휴일이라서 회사에 안 가야 돼요.

To‘g‘ri: 내일은 휴일이라서 회사에 안 가도 돼요.

안 가야 돼요 «bormasligim kerak» degani. «Borishim shart emas» deyish uchun 안 -아도 되다 ishlatiladi.

-아야/어야 되다(하다) qolipini haqiqiy TOPIK savollarida mashq qiling

Hannim imtihon sanangizgacha har kunni rejalaydi: shu qolip bo‘yicha savollar, takrorlash, to‘liq sinov imtihonlari va yozishni baholash. 7 kun bepul, karta kerak emas.

7 kun bepul boshlash

2-daraja grammatikasidan yana

Barcha TOPIK grammatikasi