TOPIK I · 2-DARAJA
-(으)ㄴ/는데요
Yumshoq gap oxiri qo‘shimchasi: vaziyatni tushuntirib, suhbatdoshga javob uchun joy qoldiradi, rad etish yoki e’tirozni yumshatadi, yengil hayratni bildiradi.
문장 끝·말투Qo‘shimchalar va nutq uslubiHan: 비싸다 sifat, shuning uchun -는데요 emas, -(으)ㄴ데요 oladi.
Misollar
와, 딜노자 씨 요리 정말 잘하는데요!Voy, Dilnoza, juda yaxshi ovqat pishirar ekansiz!
여보세요? 아르툠인데요, 준호 씨 계세요?Allo? Bu Artyom. Junho shu yerdami?
지하철역은 여기서 좀 먼데요.Metro bekati bu yerdan biroz uzoq…
죄송하지만 오늘은 좀 바쁜데요.Kechirasiz, bugun biroz bandman…
Adashtirmang
-(으)ㄴ/는데요vs-네요-네요 — hozirgina sezilgan narsa haqidagi tugallangan undov (비싸네요!); -는데요 esa tugallanmagandek eshitilib, suhbatdoshni javobga chorlaydi (비싼데요…).-(으)ㄴ/는데요vs-거든요-거든요 suhbatdosh bilmagan sababni aytadi (오늘은 좀 바쁘거든요 «Bugun biroz bandman-da»); -는데요 esa vaziyatni bayon qiladi.-(으)ㄴ/는데요vs-아요/어요-아요/어요 shunchaki faktni aytadi; 시간이 없어요 keskin eshitilishi mumkin, 시간이 없는데요 esa yumshoqroq, uzr ohangida.Qanday yasaladi
V / 있다 / 없다+는데요 · A+(으)ㄴ데요 · N+인데요 · past: 았/었는데요
가는데요, 먹는데요, 맛있는데요, 비싼데요, 작은데요, 학생인데요, 먹었는데요
- Fe’llar va 있다/없다 li so‘zlar 는데요 oladi (가는데요, 재미있는데요); sifatlar — (으)ㄴ데요 (비싼데요, 작은데요); otlar — 인데요 (학생인데요). O‘tgan zamon hammasi uchun: 갔는데요, 비쌌는데요.
- ㄹ o‘zaklar ㄹ ni tushiradi: 살다 → 사는데요, 알다 → 아는데요, 멀다 → 먼데요.
- Uni vaziyatni bayon qilib, javobni kutish (telefonda: 여보세요? 박준호인데요.), rad javobni yumshatish (그건 좀 비싼데요.) yoki yengil hayrat va maqtovni bildirish uchun ishlating (한국어 잘하시는데요!).
Klassik xato
Noto‘g‘ri: 이 가방은 좀 비싸는데요.
To‘g‘ri: 이 가방은 좀 비싼데요.
비싸다 sifat, shuning uchun -는데요 emas, -(으)ㄴ데요 oladi.
-(으)ㄴ/는데요 qolipini haqiqiy TOPIK savollarida mashq qiling
Hannim imtihon sanangizgacha har kunni rejalaydi: shu qolip bo‘yicha savollar, takrorlash, to‘liq sinov imtihonlari va yozishni baholash. 7 kun bepul, karta kerak emas.
7 kun bepul boshlash2-daraja grammatikasidan yana
Barcha TOPIK grammatikasi- -(으)ㄹ 것Yozma ko‘rsatma yoki qoidani shaxssiz buyruq bilan yakunlaydi: «X qilinsin; X qilish kerak». Shaxssiz va qatʼiy; eʼlonlar, imtihon ko‘rsatmalari, eslatmalar, qoidalar ro‘yxatida.
- -(으)ㄹ게요-(으)ㄹ게요 «men qilaman» degan maʼnoni beradi: so‘zlovchining tinglovchini hisobga olib bergan vaʼdasi yoki qabul qilgan qarori.
- -(으)십시오-(으)십시오 — rasmiy va muloyim buyruq yoki iltimos shakli: «iltimos, … qiling».
- -(으)ㄹ래요?Bu shakl suhbatdoshdan nima qilmoqchi ekanini so‘raydi («…moqchimisiz?») yoki so‘zlovchining o‘z xohishini bildiradi («…aman», «…moqchiman»), samimiy va hurmatli ohangda.
- -(으)ㄴ가요?/-나요?-(으)ㄴ가요?/-나요? — yumshoq, nozik muloyim savol shakli.
- -자-자 — yaqin do‘stlarga yoki o‘zingizdan kichiklarga «keling, …aylik» deb norasmiy taklif qilish shakli.
- -지Norasmiy (반말) gap oxiri: ohangga qarab rozilik so‘raydi («…, to‘g‘rimi?»), ravshan narsani taʼkidlaydi, o‘ziga savol beradi yoki yumshoq taklif bildiradi («… qilsang-chi»). Hurmatli shakli — -지요/죠.
- -지 말다-지 말다 — buyruq, taklif va istakdagi inkor: «qilma», «qilmaylik», «A emas, B», «qilma dedi». Oddiy 안/-지 않다 bu yerda ishlatilmaydi.
- -지 마세요-지 마세요 feʼlga qo‘shilib, suhbatdoshdan biror ishni qilmaslikni xushmuomalalik bilan so‘rash uchun ishlatiladi.
