-(느)ㄴ단/-(이)란 + N

-(느)ㄴ다는/-다는/-(이)라는 ning so‘zlashuvdagi qisqargan shakllari: -(느)ㄴ단, -단, -(이)란 + N («…degan xabar»), hamda taʼkidli -(느)ㄴ단 말이다 («axir aytyapman-ku…», so‘roqda — «…demoqchimisiz?!»).

인용·전달Ko‘chirma va xabar

Han: Rasmiy yozma xabarda to‘liq -(느)ㄴ다는 kerak; qisqargan -(느)ㄴ단 og‘zaki nutqqa xos.

Misollar

몇 번을 말해야 알아듣겠니? 나는 그 모임에 안 간단 말이야.Necha marta aytishim kerak? Axir aytyapman-ku, o‘sha yig‘ilishga bormayman.

두 사람이 다음 달에 결혼한단 소식을 듣고 다들 깜짝 놀랐다.Ikkovi kelasi oy turmush qurishi haqidagi xabarni eshitib, hamma hayratda qoldi.

혼자서 이 많은 일을 오늘 안에 다 하란 말이에요?Shuncha ishni bugunning o‘zida yolg‘iz bajarishimni aytyapsizmi?

그러니까 지금 와서 계약을 취소하시겠단 말씀이세요?Demak, endi, shu bosqichda shartnomani bekor qilmoqchi ekanligingizni aytyapsizmi?

Adashtirmang

-(느)ㄴ단/-(이)란 + Nvs-(느)ㄴ다는 + NTo‘liq shakl neytral va yozuvga mos, qisqargani esa erkin va jonli eshitiladi: 회사가 이전한다는 공지 (eʼlon) va 회사 옮긴단 얘기 들었어? (suhbat).

-(느)ㄴ단/-(이)란 + Nvs-(느)ㄴ다니까Ikkalasi ham qatʼiy turadi, lekin -(느)ㄴ다니까 doim avval aytilganni takrorlaydi (간다니까! «boraman dedim-ku!»), -(느)ㄴ단 말이야 esa oldin aytilgan-aytilmaganidan qatʼi nazar, fikrni taʼkidlaydi yoki aniqlashtiradi: 내 말은, 나 혼자 간단 말이야 (demoqchimanki, yolg‘iz boraman).

Qanday yasaladi

V+는단 (consonant stem) / ㄴ단 (vowel or ㄹ stem, ㄹ drops)

A, -았/었-, -겠-+단

N+이란 (consonant)

란 (vowel)+N or 말이다

먹다 → 먹는단 소문; 가다 → 간단 말이야; 살다 → 산단 얘기; 좋다 → 좋단 말; 갔다 → 갔단 소식; 학생 → 학생이란 사실; 친구 → 친구란 사람

Maʼnosi to‘liq -(느)ㄴ다는 + N bilan bir xil, lekin so‘zlashuv uslubi: suhbat, roman va seriallardagi dialoglar. Hisobot, insho va rasmiy matnda to‘liq shakl ishlatiladi.
-(느)ㄴ단 말이다 darak gapda qatʼiy turib oladi yoki sabrsiz takrorlaydi: 난 안 간단 말이야 (aytdim-ku, bormayman). So‘roqda hayrat yoki ishonchsizlik bildiradi: 오늘 못 온단 말이에요?
Boshqa gap turlari ham shunday qisqaradi: so‘roq -냔 (왜 그랬냔 말이야), buyruq -(으)란 (빨리 가란 말이야), taklif -잔 (같이 가잔 말이야). 어떻게 하란 말이야? — «Endi nima qilay axir?!»
N + (이)란 + N — N(이)라는 + N ning qisqargan shakli: 학생이란 사실 (talaba ekanligi haqidagi fakt); shaxs oti bilan ko‘pincha «…degan, go‘yoki» maʼnosida: 친구란 사람이 그럴 수 있어? Tushunchani taʼriflaydigan mavzu N(이)란 bilan adashtirmang (사랑이란 무엇인가).

Klassik xato

Noto‘g‘ri: ~~회사는 내년부터 재택근무를 확대한단 방침을 발표했다.~~

To‘g‘ri: 회사는 내년부터 재택근무를 확대한다는 방침을 발표했다.

Rasmiy yozma xabarda to‘liq -(느)ㄴ다는 kerak; qisqargan -(느)ㄴ단 og‘zaki nutqqa xos.

-(느)ㄴ단/-(이)란 + N qolipini haqiqiy TOPIK savollarida mashq qiling

Hannim imtihon sanangizgacha har kunni rejalaydi: shu qolip bo‘yicha savollar, takrorlash, to‘liq sinov imtihonlari va yozishni baholash. 7 kun bepul, karta kerak emas.

7 kun bepul boshlash

6-daraja grammatikasidan yana

Barcha TOPIK grammatikasi